Trafik Kaynakları ve UTM

📚 Seviye 2 — Uygulama ⏱ ~10 dakika

📌 Nereden Geliyoruz?

1.7 GA4 Nedir? dersinde trafik kaynaklarının temel mantığını ve 1.8 UTM Parametreleri dersinde UTM etiketlemeyi öğrenmiştik. Şimdi GA4'te trafik analizini derinleştiriyoruz — Default Channel Groupings, Source/Medium ve UTM verilerini raporlarda nasıl okuyacağını uygulayacaksın.

1. Default Channel Groupings (Varsayılan Kanal Grupları)

GA4, gelen trafiği otomatik olarak kanal gruplarına ayırır. Bu gruplar, trafiğinizin nereden geldiğini hızlıca anlamanızı sağlar.

💡 Basit Anlatım

GA4 trafiği otomatik olarak gruplara ayırır: Organic Search (Google'dan ücretsiz gelen), Paid Search (Google Ads), Social (sosyal medyadan gelen), Direct (doğrudan URL yazan), Referral (başka siteden link ile gelen). Bu gruplamayı UTM parametreleri belirler — UTM yoksa GA4 trafiği yanlış gruba atar veya "Direct" olarak gösterir.

a) Ana Kanal Grupları

Organic Search: Google, Yandex, Bing gibi arama motorlarından ücretsiz (organik) arama sonuçlarıyla gelen trafik
Paid Search: Google Ads gibi ücretli arama reklamlarından gelen trafik
Organic Social: Facebook, Instagram, Twitter gibi sosyal medyadan ücretsiz (organik) gelen trafik
Paid Social: Facebook Ads, Instagram Ads gibi ücretli sosyal medya reklamlarından gelen trafik
Direct: Doğrudan URL yazarak veya yer imlerinden gelen trafik
Referral: Diğer web sitelerindeki bağlantılardan gelen trafik
Email: E-posta kampanyalarından gelen trafik
Display: Görüntülü (banner) reklam kampanyalarından gelen trafik
Unassigned: GA4'ün herhangi bir kanala atayamadığı trafik

flowchart TD A["🌐 Web Sitenize\nGelen Trafik"] --> B["GA4 Kanal\nGruplama Motoru"] B --> C["Organic Search\n(Google, Bing)"] B --> D["Paid Search\n(Google Ads)"] B --> E["Organic Social\n(Facebook, Instagram)"] B --> F["Paid Social\n(Meta Ads)"] B --> G["Direct\n(Doğrudan)"] B --> H["Referral\n(Diğer siteler)"] B --> I["Email\n(E-posta)"] style B fill:#E8F6FC,stroke:#29ABE2 style C fill:#DCFCE7,stroke:#22C55E style D fill:#FEF3C7,stroke:#F59E0B style E fill:#DCFCE7,stroke:#22C55E style F fill:#FEF3C7,stroke:#F59E0B

🎯 Benzetme: Kanal gruplarını bir alışveriş merkezinin giriş kapıları gibi düşünün. Müşteriler farklı kapılardan girer: ana kapı (Direct), otobüs durağı tarafı (Organic Search), araba parkı (Paid Search), yan kapı (Referral). AVM yönetimi her kapıdan kaç kişinin girdiğini sayarak hangi girişlerin en etkili olduğunu anlar.

2. Source / Medium / Campaign Kavramları

Kanal grupları üst seviye bir sınıflandırma sunar. Daha detaylı analiz için Source, Medium ve Campaign boyutlarını kullanırsınız.

a) Source (Kaynak)

Trafiğin nereden geldiği'ni belirtir. Örneğin: google, facebook, instagram, newsletter, youtube.

b) Medium (Ortam)

Trafiğin nasıl geldiği'ni belirtir. Örneğin:

organic: Ücretsiz arama sonuçlarından
cpc: Tıklama başı ödenen reklamlardan (Cost Per Click)
email: E-posta kampanyalarından
social: Sosyal medyadan
referral: Diğer sitelerden gelen bağlantılar
(none): Doğrudan trafik (medium yok)

c) Campaign (Kampanya)

Trafiği getiren spesifik kampanyanın adı'dır. UTM parametreleri ile belirlenir. Örneğin: "yaz_indirimi_2025", "black_friday", "newsletter_mart".

💡 İpucu: Source/Medium ikilisi trafiğinizin en temel kimliğidir. "google / organic" dediğinizde Google'dan organik aramayla gelen trafiği, "facebook / cpc" dediğinizde Facebook'tan ücretli reklamla gelen trafiği kastediyorsunuz. Bu ikiliye hakim olmak, GA4 analizinin temelidir.

🚫 Yaygın Yanılgı

❌ Yanlış: "Segment oluşturdum = geçmiş veriye de uygulanır"

✅ Doğru: GA4'te Audiences (kitleler) oluşturulduğu andan itibaren kullanıcıları toplamaya başlar; geriye dönük olarak geçmiş verilere uygulanmaz. Bir kitleyi bugün oluşturursanız, geçen ayki kullanıcılar o kitlenin listesine dahil edilmez. Geçmiş veriler üzerinde analiz yapmak istiyorsanız Explorations'da "Segment" kullanmalısınız — segmentler Explorations içinde geçmişe dönük çalışır, ancak Google Ads remarketing için kullanılamaz.

3. Session vs User Scoped Attribution (Atıf Kapsamı)

GA4'te trafik kaynaklarını analiz ederken iki farklı atıf kapsamı vardır. Bu farkı anlamak, doğru kaynağa doğru krediyi vermeniz için kritiktir.

a) Session-Scoped (Oturum Bazlı)

Her oturum için o oturumu başlatan kaynak/ortamı gösterir. Bir kullanıcı farklı oturumlarda farklı kaynaklardan gelebilir.

b) User-Scoped (Kullanıcı Bazlı / First Touch)

Kullanıcıyı ilk kez siteye getiren kaynak/ortamı gösterir. Sonraki ziyaretlerden bağımsız olarak her zaman ilk temas noktası kalır.

flowchart LR subgraph "Kullanıcı Yolculuğu" A["1. Ziyaret\ngoogle / organic"] --> B["2. Ziyaret\nfacebook / cpc"] B --> C["3. Ziyaret\n(direct) / (none)"] C --> D["🎯 Dönüşüm!\nSatın alma"] end E["User Acquisition:\ngoogle / organic\n(İlk temas)"] -.-> A F["Traffic Acquisition:\n(direct) / (none)\n(Son oturum)"] -.-> D style A fill:#DCFCE7,stroke:#22C55E style D fill:#FEF3C7,stroke:#F59E0B style E fill:#E8F6FC,stroke:#29ABE2 style F fill:#E8E0F0,stroke:#8B5CF6

🎯 Benzetme: Bir müşteri bir restoranı ilk kez arkadaşının önerisiyle (organic social) keşfetsin. İkinci kez Google'da arayarak (organic search) gelsin. Üçüncü kez doğrudan adresine giderek (direct) gelsin ve o ziyarette sipariş versin. User-scoped atıf, krediyi arkadaş önerisine verir; session-scoped atıf ise doğrudan ziyarete verir. Her iki bakış açısı da değerlidir!

4. Çok Platformlu Trafik Analizi

Modern dijital pazarlamada kullanıcılar birden fazla kanal üzerinden etkileşimde bulunur. Bu kanalları birlikte analiz etmek, bütçe dağılımı ve strateji kararları için önemlidir.

a) Kanal Performans Karşılaştırması

Traffic Acquisition raporunda tüm kanalları yan yana görebilirsiniz. Karşılaştırmanız gereken temel metrikler:

Sessions (Oturumlar): Her kanaldan kaç ziyaret geldi?
Engaged sessions (Etkileşimli oturumlar): Kaç ziyaretçi gerçekten etkileşimde bulundu?
Engagement rate: Etkileşim oranı — toplam oturumların yüzde kaçı etkileşimli?
Conversions (Dönüşümler): Her kanaldan kaç dönüşüm geldi?
Revenue (Gelir): Her kanalın getirdiği toplam gelir

b) UTM ile Tutarlı Etiketleme

Çok platformlu analizin güvenilir olması için tüm kampanyalarınızda tutarlı UTM parametreleri kullanmalısınız. İsimlendirme kuralları belirleyin ve tüm ekip üyeleri aynı formatı kullansın:

source: Platform adı (küçük harf) — google, facebook, instagram, linkedin
medium: Trafik türü — cpc, email, social, banner
campaign: Kampanya adı — yaz_indirimi_2025, black_friday_2025

c) Sık Yapılan UTM Hataları

Hata	Sonuç	Düzeltme
`utm_source=Facebook` (büyük F)	GA4'te "Facebook" ve "facebook" ayrı kaynak olarak görünür, veriler parçalanır	Hep küçük harf: `utm_source=facebook`
UTM'siz link paylaşımı	Trafik "Direct" olarak görünür, hangi kampanyadan geldiği bilinemez	Her dış linke UTM ekle — Campaign URL Builder kullan
İç linklere UTM ekleme	Mevcut oturum kesilir, yeni oturum başlar, veri bozulur	İç linklere UTM EKLEME — UTM sadece dış kaynaklardan gelen linkler için

⚠️ Dikkat: UTM parametrelerinde tutarsız isimlendirme, verilerin parçalanmasına neden olur. "Facebook" ve "facebook" GA4'te iki farklı kaynak olarak görünür! Aynı şekilde "cpc" ve "CPC" de farklı ortamlar olarak kaydedilir. Her zaman küçük harf kullanın ve bir isimlendirme rehberi oluşturun.

🎯 Bu Dersten Öğrenmen Gerekenler

Default Channel Groupings'i ve Source/Medium/Campaign kavramlarını bilirsin.
UTM parametrelerini tutarlı ve küçük harfle etiketleyerek veri parçalanmasını önlersin.
Session-scoped ve User-scoped attribution farkını anlayıp doğru yorumlarsın.
Direct trafiğin yüksek olmasının olası nedenlerini (eksik UTM, dark social) tespit edersin.

📝 Quiz — Bilgini Test Et

← Önceki Ders Sonraki Ders →