Teknik Terimler Sözlüğü

Reklamın veya içeriğin kullanıcıya gösterilme sayısı. Tıklanması gerekmez, ekranda görünmesi yeterlidir.
Örnek: Instagram'da bir mobilya mağazasının reklamı 10.000 kişinin akışında göründü. Sadece 300 kişi tıklasa bile impression sayısı 10.000'dir.

Kullanıcının bir reklama, bağlantıya veya butona tıklaması.
Örnek: Google'da "ankara avukat" arayan biri senin reklamını görüp tıkladı. Bu 1 click olarak sayılır ve bütçenden tıklama maliyeti düşer.

Gösterimlerin yüzde kaçının tıklamaya dönüştüğü. Formül: (Tıklama ÷ Gösterim) × 100.
Örnek: Reklamın 5.000 kez gösterildi, 150 tıklama aldı. CTR = (150 ÷ 5.000) × 100 = %3. Google Ads arama reklamlarında %3-5 arası iyi sayılır.

Her tıklama için ödenen ortalama tutar. Formül: Toplam Harcama ÷ Toplam Tıklama.
Örnek: 1.000 TL harcadın, 200 tıklama aldın. CPC = 1.000 ÷ 200 = 5 TL per click.

Reklamın 1.000 kez gösterilmesi için ödenen tutar. Farkındalık kampanyalarında sık kullanılır.
Örnek: Bir giyim markası Instagram'da marka bilinirliği kampanyası çalıştırdı. 50.000 gösterim aldı ve 500 TL harcadı. CPM = (500 ÷ 50.000) × 1.000 = 10 TL.

Kullanıcının istenen aksiyonu gerçekleştirmesi: satın alma, form doldurma, telefon arama gibi.
Örnek: Bir diş kliniği reklamına tıklayan kullanıcı, sitedeki randevu formunu doldurdu. Bu 1 conversion (dönüşüm) olarak sayılır.

Her dönüşüm için ödenen ortalama tutar. Formül: Toplam Harcama ÷ Toplam Dönüşüm.
Örnek: Emlak firması Google Ads'e 3.000 TL harcadı ve 10 form doldurma (lead) aldı. CPA = 3.000 ÷ 10 = 300 TL per lead.

Harcanan her 1 TL'nin kaç TL gelir getirdiği. Formül: Reklam Geliri ÷ Reklam Harcaması.
Örnek: E-ticaret sitesi Google Ads'e 5.000 TL harcadı, reklamlardan 25.000 TL satış geldi. ROAS = 25.000 ÷ 5.000 = 5x. Yani harcanan her 1 TL, 5 TL gelir getirdi.

Toplam yatırımın ne kadar kâr getirdiği. ROAS'tan farkı: tüm maliyetleri (ürün, operasyon) de hesaba katar.
Örnek: 5.000 TL reklam + 10.000 TL ürün maliyeti = 15.000 TL yatırım yaptın, 25.000 TL gelir elde ettin. ROI = (25.000 - 15.000) ÷ 15.000 = %66.7 kâr.

Kullanıcının reklama tıkladığında ilk ulaştığı sayfa. Reklamın vaadini karşılamalı ve dönüşüm için optimize edilmiş olmalıdır.
Örnek: "İstanbul implant fiyatları" reklamına tıklayan kişi, kliniğin ana sayfasına değil, doğrudan implant fiyatlarının ve randevu formunun olduğu özel sayfaya yönlendirilmelidir.

İletişim bilgisini bırakan, ürün veya hizmete ilgi gösteren potansiyel müşteri. Form doldurma, arama, mesaj gönderme gibi aksiyonlarla elde edilir.
Örnek: Bir hukuk bürosunun "ücretsiz danışmanlık" reklamına tıklayan kişi telefon numarasını bıraktı. Bu kişi artık bir lead'dir ve satış ekibi onu arayarak müşteriye dönüştürmeye çalışır.

Müşteri yolculuğunun aşamaları: Farkındalık → İlgi → Değerlendirme → Dönüşüm → Sadakat.
Örnek: Bir spor salonu için: Instagram reklamıyla marka tanıtılır (Farkındalık) → Blog yazıları okunur (İlgi) → Fiyatlar karşılaştırılır (Değerlendirme) → Üyelik satın alınır (Dönüşüm) → Yenileme kampanyası gönderilir (Sadakat).

Daha önce siteni ziyaret etmiş veya etkileşime girmiş kullanıcılara tekrar reklam gösterme stratejisi.
Örnek: Bir kullanıcı e-ticaret sitende ayakkabılara baktı ama satın almadı. Sonraki gün Instagram'da aynı ayakkabıları "%20 indirim" mesajıyla reklam olarak görür. Bu retargeting'dir.

URL'lere eklenen etiketler (source, medium, campaign) ile trafiğin hangi kampanyadan geldiğini takip etme yöntemi.
Örnek: https://clicktopeak.com/hizmetler?utm_source=facebook&utm_medium=cpc&utm_campaign=yaz_kampanyasi — Burada source trafiğin Facebook'tan geldiğini, medium'un ücretli tıklama olduğunu, campaign'in hangi kampanya olduğunu belirtir.

Bir dönüşümün hangi kanala, reklama veya temas noktasına atfedileceğini belirleyen model. Last-click ve data-driven en yaygın modellerdir.
Örnek: Bir müşteri önce Google'da arama yaptı, sonra Facebook reklamına tıkladı, en son e-postayla geri gelip satın aldı. Last-click modelde dönüşüm e-postaya atfedilir; data-driven modelde üç kanala da katkısına göre pay verilir.

İşin başarısını ölçmek için takip edilen temel performans göstergeleri. Örnek: CPA, ROAS, organik trafik artışı.
Örnek: Bir e-ticaret sitesinin KPI'ları: "Aylık CPA 150 TL'nin altında olmalı, ROAS 4x'in üzerinde olmalı, sepet terk oranı %60'ın altına düşmeli" şeklinde belirlenir.

Bir öğenin iki farklı versiyonunu (reklam metni, sayfa tasarımı vb.) karşılaştırarak hangisinin daha iyi performans gösterdiğini ölçme yöntemi.
Örnek: Landing page'de A versiyonunda "Ücretsiz Teklif Al", B versiyonunda "Hemen Fiyat Öğren" butonu test edildi. B versiyonu %40 daha fazla tıklama aldı ve kalıcı olarak seçildi.

Siteye gelip hiçbir etkileşim yapmadan ayrılan ziyaretçilerin oranı.
Örnek: Sitene 1.000 kişi geldi, 600'ü hiçbir yere tıklamadan çıktı. Bounce Rate = %60. Bu çok yüksekse landing page'in kullanıcı beklentisini karşılamıyor olabilir.

Bir müşterinin işletmeye tüm ilişki boyunca getirdiği toplam gelir.
Örnek: Bir kuaför müşterisi ayda 1 kez gelip 500 TL harcıyor ve ortalama 3 yıl sadık kalıyor. LTV = 500 × 12 × 3 = 18.000 TL. Bu müşteriyi kazanmak için 500 TL CPA harcamak mantıklıdır.

İşletmenin rakiplerinden farklı kılan benzersiz satış önerisi. "Neden bizi tercih etmelisiniz?" sorusunun cevabı.
Örnek: Bir kargo firmasının USP'si: "Aynı gün teslimat garantisi — akşam 6'ya kadar verilen siparişler aynı gün kapınızda." Bu vaadi rakiplerin sunmadığı bir avantajdır.

Arama motorlarında organik (ücretsiz) sonuçlarda üst sıralarda çıkmak için yapılan çalışmaların tümü.
Örnek: Bir çiçekçi "istanbul çiçek siparişi" aramasında Google'da ilk sayfada çıkmak için sayfa başlıklarını, içeriğini ve site hızını optimize etti. 3 ay sonra organik trafik %120 arttı.

Google'da bir arama yaptığında karşına çıkan sonuç sayfası. Reklamlar, organik sonuçlar, featured snippet gibi unsurları içerir.
Örnek: "En iyi CRM yazılımı" aramasında SERP'te en üstte 3 reklam, ortada bir featured snippet, altında 10 organik sonuç ve sağda "İnsanlar şunu da sordu" kutusu görünür.

Arama motorlarından reklam olmadan, doğal sonuçlardan gelen ziyaretçiler. Tıklama başına ücret ödenmez.
Örnek: "Bebek arabası nasıl seçilir" diye arayan biri Google'da senin blog yazını bulup tıkladı. Bu tıklama için ödeme yapmazsın — bu organik trafiktir ve SEO'nun meyvesidir.

Kullanıcıların arama motorlarında yazdığı kelimeler veya kelime öbekleri. SEO stratejisinin temel yapı taşıdır.
Örnek: "Antalya otel" kısa kuyruklu (short-tail), "Antalya denize sıfır her şey dahil otel" ise uzun kuyruklu (long-tail) anahtar kelimedir. Uzun kuyruklu kelimeler daha az rekabetli ve dönüşüm oranı daha yüksektir.

Kullanıcının arama yaparken ulaşmak istediği amaç: bilgilendirme, yönlendirme, ticari araştırma veya satın alma.
Örnek: "Diş implantı nedir" bilgilendirme amaçlı, "İstanbul en iyi implant kliniği" ticari araştırma, "Dentavie implant randevu" yönlendirme amaçlıdır. Her birine farklı içerik hazırlanmalıdır.

Web sayfasının kendisinde yapılan optimizasyonlar: title tag, meta description, başlıklar, içerik, görseller, iç bağlantılar.
Örnek: Bir restoran sitesinde "İstanbul Kadıköy Balık Restoranı" kelimesini title tag'a, H1 başlığa ve ilk paragrafa yerleştirmek, görsellere alt text eklemek on-page SEO çalışmasıdır.

Site dışında yapılan çalışmalar, özellikle backlink kazanma ve marka otoritesi oluşturma.
Örnek: Bir yazılım şirketi sektör bloglarına konuk yazar olarak makale yazıp kendi sitesine link verdirdi. Ayrıca basın bültenlerinde markası anılmasını sağladı. Bunlar off-page SEO aktiviteleridir.

Sitenin altyapısıyla ilgili optimizasyonlar: site hızı, mobil uyumluluk, taranabilirlik, HTTPS, yapısal veri.
Örnek: Sitede PageSpeed skoru 35/100 çıktı. Görseller sıkıştırıldı, kullanılmayan CSS kaldırıldı, lazy loading eklendi. Skor 85/100'e çıktı ve Google sıralama iyileşti.

Başka bir web sitesinden senin sitene verilen bağlantı. Google için bir güven ve otorite sinyalidir.
Örnek: Hürriyet gazetesi web sitesinde senin diş kliniğinin linkini paylaştı. Bu güçlü bir backlink'tir çünkü Hürriyet yüksek otoriteli bir sitedir.

Sayfanın HTML başlığı. Google sonuçlarında mavi yazıyla görünen kısım. SEO için en önemli on-page faktörlerden biri.
Örnek: <title>İstanbul Diş İmplantı Fiyatları 2026 | Dentavie Kliniği</title> — Hedef anahtar kelime başta, marka sonda. 55-60 karakter idealdir.

Arama sonuçlarında başlığın altında görünen kısa açıklama. Doğrudan sıralama faktörü değildir ama CTR'yi etkiler.
Örnek: "İstanbul'da implant tedavisi arıyorsanız, 15 yıllık deneyimimiz ve taksit seçeneklerimizle tanışın. Ücretsiz muayene için randevu alın." — Bu meta description kullanıcıyı tıklamaya teşvik eder.

Google'ın bir web sayfasından alıp sonuçların en üstünde kutu içinde gösterdiği kısa cevap. "Sıfırıncı sıra" olarak bilinir.
Örnek: "Türk kahvesi nasıl yapılır" aramasında Google, bir yemek sitesinden tarif adımlarını kutucuk içinde doğrudan gösterir. Siteye tıklamadan cevap alınır ama sitenin trafik ve güvenilirliği artar.

Googlebot'un web sayfalarını keşfedip içeriğini okuması süreci.
Örnek: Sitene yeni bir blog yazısı ekledin. Googlebot birkaç gün içinde bu sayfayı tarar (crawl), içeriğini okur ve dizinlemeye hazır hale getirir. Google Search Console'dan "URL Denetimi" ile taramayı hızlandırabilirsin.

Taranan sayfaların analiz edilip Google'ın veritabanına kaydedilmesi. Dizinlenmeyen sayfa arama sonuçlarında görünmez.
Örnek: Search Console'da "Sayfalar" raporuna baktığında 50 sayfadan 35'inin dizinlendiğini, 15'inin "Crawled - currently not indexed" olduğunu gördün. Bu 15 sayfanın içeriğini güçlendirmen gerekir.

Birden fazla URL'de aynı içerik varsa, Google'a "asıl sayfa budur" diyen HTML etiketi. Duplicate content sorununu önler.
Örnek: Aynı ürün sayfası /urun/ayakkabi ve /urun/ayakkabi?renk=siyah olarak iki URL'de açılıyor. Canonical tag ile Google'a asıl sayfanın /urun/ayakkabi olduğu söylenir.

Bir web sitesinin arama motorları gözündeki güvenilirlik ve otorite puanı (Moz'un metriği, 0-100 arası).
Örnek: Yeni kurulmuş bir sitenin DA'sı 5-10 arası olabilir. Hürriyet.com.tr gibi köklü bir sitenin DA'sı 85+ seviyesindedir. DA'yı yükseltmek için kaliteli backlink kazanmak gerekir.

Google'ın ölçtüğü 3 sayfa deneyimi metriği: LCP (yükleme hızı), INP (etkileşim hızı), CLS (görsel stabilite).
Örnek: PageSpeed Insights'ta sitenin LCP'si 4.5 saniye çıktı (kötü). Hero görseli optimize edilip lazy loading eklendikten sonra LCP 2.1 saniyeye düştü (iyi). Bu doğrudan sıralamayı etkiler.

Google'a sayfa içeriğini daha iyi anlatmak için eklenen yapılandırılmış veri. Zengin sonuçlar (yıldızlar, fiyat vb.) görünmesini sağlar.
Örnek: Bir restoran sitesine LocalBusiness schema'sı eklendiğinde Google'da adres, çalışma saatleri ve yıldız puanı doğrudan arama sonucunda gösterilir. Bu görsel zenginlik CTR'yi %20-30 artırabilir.

Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness. Google'ın içerik kalitesini değerlendirirken baktığı kriterler.
Örnek: Bir sağlık sitesinde "diş implantı riskleri" yazısını bir diş hekimi yazdı ve yazar profili, klinik bilgileri ve kaynaklarla destekledi. Bu E-E-A-T sinyallerini güçlendirir ve Google gözünde güvenilirlik artar.

Arama motoru tarayıcılarına sitenin hangi bölümlerini tarayıp hangilerini atlaması gerektiğini söyleyen dosya.
Örnek: clicktopeak.com/robots.txt dosyasında Disallow: /admin/ yazılarak admin paneli sayfalarının Google tarafından taranması engellenir. Böylece gereksiz sayfalar dizine girmez.

Sitedeki tüm sayfaların listesini içeren dosya. Google'a hangi sayfaları taraması gerektiğini kolaylaştırır.
Örnek: clicktopeak.com/sitemap.xml dosyasında sitenin tüm sayfa URL'leri, son güncellenme tarihleri ve öncelik bilgileri listelenir. Bu dosya Google Search Console'a gönderilerek tarama hızlandırılır.

İşletmenin adı, adresi ve telefon numarası. Yerel SEO'da tüm platformlarda tutarlı olması kritiktir.
Örnek: Google Business Profile'da "ClickToPeak Dijital Ajans, Levent Mah. No:5, İstanbul, 0212 555 1234" yazıyorsa, aynı bilgi web sitesinde, Instagram'da ve Foursquare'de de birebir aynı olmalıdır.

Tıklama başına ödeme yapılan reklam modeli. Google Ads bu modelin en yaygın örneğidir.
Örnek: Bir nakliyat firması "İstanbul nakliyat" kelimesine reklam verdi. Reklam 500 kez gösterildi ama sadece 40 kişi tıkladı. Firma yalnızca bu 40 tıklama için ödeme yapar, gösterimler ücretsizdir.

Google'ın reklamına verdiği 1-10 arası puan. Beklenen CTR, reklam uygunluğu ve açılış sayfası deneyiminden oluşur.
Örnek: Reklamın "istanbul diş hekimi" kelimesinde QS 8/10 aldı. Rakibin QS 5/10. Sen daha az ödeyerek daha üst sırada çıkabilirsin çünkü Google kaliteli reklamları ödüllendirir.

Reklamın arama sonuçlarındaki pozisyonunu belirleyen skor. Maks. Teklif × Quality Score + Uzantılar etkisi ile hesaplanır.
Örnek: Sen 5 TL teklif verdin, QS 8 → Ad Rank = 40. Rakibin 8 TL teklif verdi, QS 4 → Ad Rank = 32. Daha az ödemen rağmen reklamın rakibinden üstte gösterilir.

Reklamın hangi aramalarda gösterileceğini belirler: Broad (geniş), Phrase (öbek), Exact (tam eşleme).
Örnek: Anahtar kelimen "istanbul avukat" ise: Broad ile "ankara hukuk danışmanı" aramasında da çıkabilirsin. Phrase ile "istanbul avukat tavsiye" aramasında çıkarsın. Exact ile sadece "istanbul avukat" aramasında çıkarsın.

Reklamın gösterilmemesi istenen kelimeler. Bütçenin alakasız aramalara harcanmasını önler.
Örnek: Lüks mobilya satan bir mağaza "ucuz" ve "ikinci el" kelimelerini negatif olarak ekledi. Böylece "ucuz mobilya" arayan düşük bütçeli kullanıcılara reklam gösterilmez ve bütçe boşa harcanmaz.

15'e kadar başlık ve 4 açıklama girilen, Google'ın AI ile en iyi kombinasyonları oluşturduğu reklam formatı.
Örnek: Bir otel için "Antalya Otel Rezervasyon", "En Uygun Fiyat Garantisi", "Denize Sıfır Konaklama" gibi 15 başlık girilir. Google, her aramada en iyi performans gösterecek kombinasyonu otomatik seçer.

Reklamın altında gösterilen ek bilgiler: sitelink, çağrı butonu, konum, fiyat, promosyon gibi. CTR'yi artırır.
Örnek: Bir diş kliniği reklamında sitelink olarak "İmplant Fiyatları", "Diş Beyazlatma", "İletişim" eklendi. Ayrıca çağrı uzantısıyla telefon numarası gösterildi. Reklam daha fazla alan kapladı ve CTR %15 arttı.

Google dışında reklamlarını gösteren arama siteleri ağı (YouTube arama, Google Maps, ortak siteler).
Örnek: Search Partners açıkken reklamın Google.com dışında YouTube arama sonuçlarında ve Ask.com gibi ortak sitelerde de görünür. Genellikle CPC daha düşük ama dönüşüm kalitesi de düşebilir.

Reklamının gösterilebileceği toplam fırsatların yüzde kaçında gerçekten gösterildiği.
Örnek: "Kadıköy veteriner" kelimesinde günde 100 arama yapılıyor, reklamın 60 tanesinde gösterildi. Impression Share = %60. Kalan %40'ı bütçe yetersizliği veya düşük Ad Rank nedeniyle kaçırdın.

Google'ın tüm kanallarında (Search, Display, YouTube, Gmail, Maps) AI destekli çalışan otomatik kampanya türü.
Örnek: Bir e-ticaret sitesi PMax kampanyası kurdu: ürün feed'i, logo, görseller ve birkaç başlık yükledi. Google bu materyalleri kullanarak aynı anda Search, YouTube ve Gmail'de en uygun kullanıcılara reklam gösterdi.

YouTube, Discover ve Gmail'de arama niyeti oluşmadan önce talep yaratan kampanya türü.
Örnek: Yeni çıkan bir akıllı saat markası, henüz kimse aramıyorken YouTube ve Google Discover'da görsel reklamlarla farkındalık yaratır. Kullanıcılar ürünü keşfeder ve sonradan arama yapmaya başlar.

Google Click Identifier. Google Ads'in her tıklamaya verdiği benzersiz kimlik. Dönüşüm takibi ve çevrimdışı dönüşüm aktarımında kullanılır.
Örnek: Bir kullanıcı reklama tıkladığında URL'e ?gclid=CjwKCAjw... eklenir. Bu kişi telefonla randevu aldığında, CRM'deki GCLID Google Ads'e geri yüklenip hangi tıklamanın dönüşüm sağladığı bulunur.

Birinci taraf müşteri verisi (e-posta, telefon) kullanarak dönüşüm takibinin doğruluğunu artıran özellik.
Örnek: Kullanıcı sitede form doldurup e-postasını girdi. Enhanced Conversions bu e-postayı hash'leyip Google'a gönderir. Google, aynı e-postayla giriş yapmış kullanıcının reklamı tıkladığını eşleştirir ve dönüşüm doğru sayılır.

Ürün bilgilerinin (feed) yüklendiği platform. Shopping ve Performance Max kampanyaları için gereklidir.
Örnek: Bir ayakkabı mağazası Merchant Center'a ürün adı, fiyat, stok durumu, görsel ve GTIN bilgilerini içeren feed yükledi. Bu sayede "erkek deri ayakkabı" aramasında ürün görselli Shopping reklamları otomatik gösterilir.

Facebook sayfaları, Instagram hesapları, reklam hesapları ve ekip üyelerini merkezi olarak yöneten platform.
Örnek: Bir ajans, müşterisinin Facebook sayfası, Instagram hesabı ve reklam hesabını Business Manager'da tek yerden yönetir. Müşteri ajansa sadece "reklam yöneticisi" rolü verir, tam erişim vermez.

Web sitesine eklenen JavaScript kodu. Ziyaretçi davranışlarını takip eder, dönüşüm ölçer ve reklam optimizasyonunda kullanılır.
Örnek: Bir kullanıcı Facebook reklamına tıklayıp sitene geldi ve sepete ürün ekledi. Pixel bu "AddToCart" aksiyonunu Meta'ya bildirir, böylece Meta benzer davranış gösteren kullanıcılara reklamını gösterir.

Meta'nın sunucu tarafı dönüşüm takip sistemi. Pixel'in tarayıcı kısıtlamalarından etkilenmesini telafi eder.
Örnek: iOS kullanıcısı Safari'de çerezleri engelledi, Pixel çalışmıyor. Ama CAPI sunucu tarafından Meta'ya "bu kullanıcı satın alma yaptı" bilgisini gönderir. Böylece dönüşüm kaybı yaşanmaz.

Mevcut müşteri verileri, site ziyaretçileri veya uygulama kullanıcılarından oluşturulan hedef kitle.
Örnek: CRM'deki 5.000 müşterinin e-posta listesini Meta'ya yükleyerek bir Custom Audience oluşturdun. Bu kitleye özel "sadık müşterilere %15 indirim" kampanyası gösterebilirsin.

Mevcut müşterilerine benzeyen yeni kullanıcılardan oluşan kitle. Meta'nın AI'ı benzer profilleri bulur.
Örnek: Satın alma yapan 1.000 müşterinden %1 Lookalike kitle oluşturdun. Meta, Türkiye'de bu 1.000 kişiye yaş, ilgi alanı ve davranış olarak en benzer kullanıcıları bulup reklamını onlara gösterir.

Meta'nın 6 kampanya hedefine indirgenmiş sistemi: Farkındalık, Trafik, Etkileşim, Lead, Uygulama, Satış.
Örnek: Bir restoran yeni açıldıysa "Farkındalık" hedefi seçilir. Menüyü indirmelerini istiyorsan "Trafik", rezervasyon formu doldurtmak istiyorsan "Lead" hedefi seçilir.

Meta'nın AI destekli otomatik alışveriş kampanyası. Kitle, yerleşim ve kreatif otomatik optimize edilir.
Örnek: Bir online mağaza kataloğunu Advantage+ Shopping'e yükledi. Meta, hangi ürünü hangi kullanıcıya göstereceğini, Instagram Story mi Feed mi kullanacağını otomatik belirler ve ROAS'ı maksimize eder.

Yeni veya düzenlenen reklam setinin optimum performansı bulmak için yeterli veri topladığı dönem. Genellikle 50 dönüşüm gerekir.
Örnek: Yeni bir lead kampanyası başlattın, ilk 3 gün CPA 500 TL gibi yüksek çıkabilir. Meta henüz öğrenme aşamasında. 50 dönüşüm sonrası CPA 150 TL'ye düşebilir. Bu süreçte reklam setinde değişiklik yapmaktan kaçınılmalıdır.

Bir kişinin reklamı ortalama kaç kez gördüğü. Çok yüksekse reklam yorgunluğuna yol açar.
Örnek: Frekans 1.5 ise kişi reklamı ortalama 1-2 kez gördü (ideal). Frekans 6'ya çıktıysa aynı kişi reklamı 6 kez gördü demektir — CTR düşer, CPA yükselir. Yeni kreatif hazırlanmalıdır.

Apple'ın iOS'ta kullanıcılardan uygulama takibi izni istemesini zorunlu kılan gizlilik özelliği. Meta'nın veri toplama kapasitesini sınırladı.
Örnek: iPhone kullanıcısı Instagram'ı açtığında "Bu uygulama sizi takip etmek istiyor" bildirimi alır. Çoğu kullanıcı "İzin Verme" seçer. Bu yüzden Meta, iOS kullanıcılarının site davranışlarını takip edemez ve dönüşüm raporlaması eksik kalır.

Herkesin herhangi bir markanın aktif Meta reklamlarını görebildiği şeffaflık aracı. Rakip analizi için kullanılır.
Örnek: facebook.com/ads/library adresinde rakip kliniğin adını aratarak hangi reklamları çalıştırdığını, hangi görselleri kullandığını ve ne zamandır yayında olduğunu ücretsiz görebilirsin.

Reklama tıklandığında açılan tam ekran, hızlı yüklenen mobil deneyim. Görseller, videolar ve butonlar içerebilir.
Örnek: Bir emlak firması Instant Experience ile kat planları, iç mekan fotoğrafları, sanal tur videosu ve "Şimdi Ara" butonu içeren zengin bir reklam deneyimi sundu. Kullanıcı uygulamadan çıkmadan tüm bilgileri inceledi.

GA4'te her kullanıcı etkileşimi bir event'tir: sayfa görüntüleme, tıklama, scroll, video izleme, satın alma gibi.
Örnek: Bir kullanıcı sitene girdi (page_view event), sayfayı %90 kaydırdı (scroll event), "Fiyat Listesi" PDF'ini indirdi (file_download event). GA4 bunların hepsini ayrı event olarak kaydeder.

Kullanıcının siteye gelip ayrılana kadar geçen süre. Aynı kişi sabah ve akşam gelirse 2 oturum sayılır.
Örnek: Ahmet sabah 10:00'da Google'dan sitene geldi, 5 dakika gezdi ve çıktı (1. session). Akşam 20:00'de Instagram reklamından tekrar geldi (2. session). GA4'te 1 kullanıcı, 2 oturum olarak görünür.

10+ saniye süren, dönüşüm içeren veya 2+ sayfa görüntülenen oturum. Bounce rate'in tersi olan engagement rate'in temelini oluşturur.
Örnek: 100 oturumdan 70'i 10 saniyeden uzun sürdü veya birden fazla sayfa görüntüledi. Engagement Rate = %70. Kalan 30 oturum "not engaged" yani eski tanımla bounce sayılır.

İşletme için önemli olan event. Eski adı "conversion". Satın alma, form doldurma gibi hedefleri takip etmek için işaretlenir.
Örnek: GA4'te "generate_lead" event'ini key event olarak işaretledin. Artık raporlarda bu event ayrı bir sütunda görünür ve hangi kanalın en çok lead getirdiğini doğrudan karşılaştırabilirsin.

GA4'ün ileri analiz aracı. Sürükle-bırak ile özel tablolar, huni analizleri ve yol analizleri oluşturulur.
Örnek: Funnel Exploration ile "Ürün Görüntüleme → Sepete Ekleme → Ödeme Başlatma → Satın Alma" adımlarını oluşturdun. Her adımda kaç kullanıcının kaybolduğunu görüp en büyük düşüşün olduğu adımı optimize edebilirsin.

GA4 property'sine veri gönderen kaynak. Web sitesi, iOS uygulaması veya Android uygulaması olabilir.
Örnek: Bir e-ticaret firmasının hem web sitesi hem de mobil uygulaması var. GA4'te 2 data stream oluşturulur: biri web, biri Android. Böylece her iki platformun verileri tek bir property'de birleşir.

GA4'ün kod yazmadan otomatik takip ettiği event'ler: scroll, outbound click, site search, video, file download.
Örnek: Enhanced Measurement açıkken bir kullanıcı sitende YouTube videosunu izledi — GA4 otomatik olarak video_start, video_progress ve video_complete event'lerini kaydeder. Ekstra kod yazmana gerek kalmaz.

Google'ın veri ambarı hizmeti. GA4'ten ham event-level veriye erişmek ve SQL ile analiz yapmak için kullanılır.
Örnek: GA4 arayüzünde kullanıcı bazlı detaylı analiz yapamıyorsun. BigQuery'ye bağlayarak "son 30 günde 3'ten fazla satın alma yapan kullanıcıların ilk temas kanalı neydi?" gibi sorguları SQL ile çalıştırabilirsin.

GA4'e gönderilen event'leri gerçek zamanlı izleme aracı. Tag kurulumlarını test etmek için kullanılır.
Örnek: GTM'de yeni bir "form_submit" event'i kurdun. DebugView'ı açıp formu kendin dolduruyorsun. Event'in GA4'e doğru parametrelerle ulaşıp ulaşmadığını anında görürsün.

Üçüncü tarafa (GA4, Google Ads, Meta vb.) veri gönderen kod parçası. GTM bu kodları yönetmeni sağlar.
Örnek: GTM'de bir "GA4 Event" tag'ı oluşturup "purchase" event'ini gönderiyorsun. Ayrı bir "Google Ads Conversion" tag'ı ile aynı satın almayı Google Ads'e de bildiriyorsun. Hepsi GTM içinden, siteye kod dokunmadan.

Tag'in ne zaman çalışacağını belirleyen kural. Sayfa yüklendiğinde, bir butona tıklandığında, form gönderildiğinde gibi.
Örnek: "Randevu Al" butonuna tıklandığında GA4'e event göndermek istiyorsun. Trigger olarak "Click - All Elements" seçip "Click Text contains Randevu Al" koşulunu belirlersin.

GTM'nin sayfadan okuduğu dinamik değerler. URL, tıklanan elementin sınıfı, dataLayer'daki bir değer gibi.
Örnek: Bir e-ticaret sitesinde ödeme sonrası sipariş tutarını GA4'e göndermek istiyorsun. dataLayer'dan "transaction_total" değerini okuyan bir Data Layer Variable oluşturur ve bunu tag'ın event parametresine atarsın.

Bir web sitesi için tüm tag, trigger ve variable'ları içeren GTM birimi. Siteye eklenen snippet bu konteyneri yükler.
Örnek: clicktopeak.com için GTM-XXXX ID'li bir container oluşturdun. Bu container'ın snippet'ini sitenin <head> bölümüne ekledin. Artık tüm tag'ları GTM panelinden yönetebilirsin.

Web sitesinden GTM'ye veri aktarmak için kullanılan JavaScript nesne dizisi. E-ticaret verileri, kullanıcı bilgileri gibi.
Örnek: Ödeme tamamlandığında site kodu dataLayer.push({event: 'purchase', value: 1250, currency: 'TRY'}) gönderir. GTM bu veriyi okuyarak GA4 ve Google Ads tag'larına sipariş tutarını aktarır.

GTM değişikliklerini yayınlamadan önce test etme aracı. Hangi tag'ların çalıştığını, hangilerinin çalışmadığını gösterir.
Örnek: Yeni bir conversion tag'ı ekledin. Preview Mode'u açıp sitende test satın alma yaptığında, tag'ın "Tags Fired" listesinde görünüp görünmediğini kontrol edersin. Sorun yoksa yayınlarsın.

GDPR/KVKK uyumlu çerez yönetimi. Kullanıcı izin vermezse tag'lar sınırlı modda çalışır, Google veriyi modeller.
Örnek: Sitene gelen kullanıcı çerez banner'ında "Reddet" dedi. Consent Mode sayesinde GA4 tag'ı çerez yazmadan çalışır, Google eksik veriyi makine öğrenmesiyle modelleyerek raporlarında tahmini dönüşüm sayısını gösterir.

Tag'ların tarayıcı yerine sunucu tarafında çalıştırılması. Sayfa hızını artırır, veri kontrolünü güçlendirir.
Örnek: Normalde kullanıcının tarayıcısı GA4, Meta Pixel ve Google Ads kodlarını ayrı ayrı yükler (sayfa yavaşlar). Server-side tagging'de bu istekler sunucudan gönderilir — sayfa hızı artar ve ad blocker'lar tag'ları engelleyemez.

Verilerin görsel olarak tek bir ekranda sunulduğu rapor sayfası. Grafikler, tablolar ve KPI'ları bir arada gösterir.
Örnek: Müşterine her hafta gönderdiğin raporda üst kısımda Harcama, Tıklama, Dönüşüm ve ROAS scorecard'ları, altında kanallar arası karşılaştırma grafiği ve altta detaylı kampanya tablosu yer alır.

Looker Studio'ya bağlanan veri kaynağı: GA4, Google Ads, Search Console, Google Sheets, Meta (konnektör ile).
Örnek: Tek bir dashboard'da GA4'ten trafik verisini, Google Ads'ten harcama verisini ve Google Sheets'ten offline satış verisini ayrı data source olarak bağlayıp hepsini bir arada görüntülersin.

Looker Studio'yu harici veri kaynaklarına bağlayan aracı. Google yerleşik konnektörleri ücretsiz, Meta gibi kaynaklar için Supermetrics gibi ücretli konnektörler kullanılır.
Örnek: Meta Ads verilerini Looker Studio'da göstermek için Supermetrics konnektörünü kurup Facebook Ads hesabını bağlarsın. Artık Meta kampanya verileri Looker Studio'da Google Ads verileriyle yan yana görüntülenebilir.

Birden fazla veri kaynağını tek bir grafikte birleştirme. Örnek: GA4 + Google Ads verilerini aynı tabloda gösterme.
Örnek: GA4'ten "Oturum" verisini, Google Ads'ten "Maliyet" verisini "Tarih" alanı üzerinden blend edip tek bir çizgi grafikte "günlük harcama vs günlük trafik" ilişkisini görselleştirirsin.

Kaynak veriyi değiştirmeden yeni metrik veya boyut oluşturma. Örnek: CTR = Clicks / Impressions formülü.
Örnek: Google Ads veri kaynağında "Dönüşüm Değeri" ve "Maliyet" alanları var ama "ROAS" alanı yok. Calculated Field ile SUM(Conversion Value) / SUM(Cost) formülünü yazarak kendi ROAS metriğini oluşturursun.

Tek bir sayıyı büyük ve net gösteren dashboard bileşeni. Toplam harcama, ROAS, toplam dönüşüm gibi KPI'lar için kullanılır.
Örnek: Dashboard'un en üstüne 4 scorecard koyarsın: "Toplam Harcama: 12.500 TL", "Tıklama: 3.200", "Dönüşüm: 85", "ROAS: 4.2x". Müşteri raporu açtığında bir bakışta performansı görür.

Alan adlarını (clicktopeak.com) sunucuların anlayacağı IP adreslerine çeviren sistem. İnternetin "telefon rehberi".
Örnek: Tarayıcıya "clicktopeak.com" yazdığında DNS bu adı 185.60.216.35 gibi bir IP adresine çevirir. DNS ayarları yanlışsa site açılmaz. Domain taşırken DNS kayıtlarının doğru yapılandırılması kritiktir.

Web sitesinin şifreli (güvenli) bağlantı kullandığını gösteren protokol. Google sıralama faktörü ve kullanıcı güveni için gereklidir.
Örnek: Siten hala http:// ile açılıyorsa tarayıcıda "Güvenli Değil" uyarısı çıkar. Kullanıcılar kredi kartı bilgisi girmekten çekinir ve Google sıralamanda düşüş yaşarsın. SSL sertifikası kurarak https:// geçişi yapılmalıdır.

HTTPS bağlantısını sağlayan şifreleme sertifikası. Tarayıcıda kilit simgesi görünmesini sağlar.
Örnek: Let's Encrypt üzerinden ücretsiz SSL sertifikası alınıp sunucuya kuruldu. Artık tarayıcıda URL yanında kilit simgesi görünüyor ve kullanıcı ile sunucu arasındaki veriler şifreleniyor.

Web sitesinin tarayıcıya kaydettiği küçük veri parçası. Kullanıcı tanıma, oturum yönetimi ve reklam takibinde kullanılır.
Örnek: Bir e-ticaret sitesine giriş yaptın. Birinci taraf çerez oturum bilgini saklar (sepet içeriği). Üçüncü taraf çerez ise Meta Pixel'in seni tanıyıp Facebook'ta reklam göstermesini sağlar.

İçerik yönetim sistemi. WordPress, Shopify, Wix gibi platformlar. Kod bilmeden web sitesi yönetmeyi sağlar.
Örnek: Bir kafe sahibi WordPress ile kendi sitesini yönetiyor: menüyü güncelliyor, blog yazıları paylaşıyor ve fotoğraf ekliyor. Bunları yapmak için yazılım bilgisine ihtiyaç duymuyor.

Web sitesinin farklı ekran boyutlarına (masaüstü, tablet, mobil) otomatik uyum sağlaması.
Örnek: Masaüstünde 3 sütunlu görünen ürün listesi, mobilde otomatik olarak tek sütuna dönüşür. Trafiğin %70'i mobilden geliyorsa responsive olmayan bir site dönüşümlerin büyük kısmını kaybeder.

Web sitesi dosyalarını dünya genelindeki sunuculara dağıtarak sayfanın her yerden hızlı yüklenmesini sağlayan ağ.
Örnek: Sunucun Almanya'da ama müşterilerin İstanbul'da. Cloudflare CDN kullanarak görseller ve CSS dosyaları İstanbul'daki sunucudan servis edilir. Sayfa yüklenme süresi 3 saniyeden 1 saniyeye düşer.

İki yazılımın birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan arayüz. Örnek: Google Ads API ile raporları otomatik çekme.
Örnek: Google Ads API kullanarak her sabah otomatik olarak dünkü kampanya verilerini çekip Google Sheets'e yazan bir script kurarsın. Manuel rapor indirme işi ortadan kalkar.

Bir URL'den başka bir URL'ye otomatik aktarma. 301 (kalıcı) ve 302 (geçici) olmak üzere iki ana türü vardır.
Örnek: Eski sayfa /hizmetlerimiz yeni tasarımda /hizmetler olarak değişti. 301 redirect ile eski URL'ye gelen kullanıcılar ve Google otomatik olarak yeni sayfaya yönlendirilir. SEO değeri de yeni sayfaya aktarılır.