Event Modeli

📚 Seviye 2 — Uygulama ⏱ ~12 dakika

📌 Nereden Geliyoruz?

1.7 GA4 Nedir? dersinde GA4'ün event bazlı yapısını ve Universal Analytics'ten farkını tanımıştık. Şimdi event modelini derinlemesine inceliyoruz — dört event kategorisini, parametreleri ve user properties kavramını detaylı öğreneceksin.

💡 Basit Anlatım

Eski Google Analytics (UA) dünyasında her şey "sayfa" bazlıydı — kaç sayfa görüntülendi, sayfada ne kadar kalındı. GA4'te ise her şey "olay" (event) bazlı. Bir kullanıcı sayfayı açar = event. Aşağı kaydırır = event. Butona tıklar = event. Satın alır = event. Her olay yanında detay bilgisi (parametre) taşır.

1. GA4'ün Event Tabanlı Veri Modeli

GA4, eski Universal Analytics'ten tamamen farklı bir veri modeli kullanır. Universal Analytics'te her şey oturum (session) ve sayfa görüntüleme (pageview) merkezliydi. GA4'te ise her şey bir event'tir — sayfa görüntüleme dahil.

UA vs GA4 Karşılaştırma Tablosu

UA Kavramı	GA4 Karşılığı	Fark
Pageview	page_view event	Artık bir event türü — diğer event'lerle aynı yapıda
Event (Category/Action/Label)	Event + Parameters	Serbest yapı, kategori/aksiyon/etiket zorunluluğu yok
Goal (Hedef)	Key Event	İsim değişti, mantık benzer
Session Duration	engagement_time	Hesaplama yöntemi farklı — sadece aktif süre sayılır
Bounce Rate	Engagement Rate	Tersine çevrildi: artık "etkileşim oranı" ölçülür
View (Hit)	Event (Stream)	Her veri noktası bir event olarak akar

🎯 Benzetme: Universal Analytics'i bir günlük defteri gibi düşünün — her gün (oturum) için girişler yazarsınız ve sayfa sayfa ilerlersiniz. GA4 ise bir akıllı kamera gibidir — her hareketi (event) ayrı ayrı kaydeder. Kameranın her kaydı bağımsızdır ve istediğiniz kayıtları filtreleyerek izleyebilirsiniz.

a) Her Şey Bir Event

GA4'te kullanıcının yaptığı her etkileşim bir event olarak kaydedilir:

Sayfa görüntüleme → page_view event'i
Oturum başlangıcı → session_start event'i
İlk ziyaret → first_visit event'i
Scroll → scroll event'i
Satın alma → purchase event'i

b) Event + Parameters Yapısı

Her event, yanında parametreler taşır. Parametreler, event hakkında detaylı bilgi sağlar:

flowchart LR A["Event:\npage_view"] --> B["page_location\n= /urunler/ayakkabi"] A --> C["page_title\n= Ayakkabı Koleksiyonu"] A --> D["page_referrer\n= google.com"] A --> E["language\n= tr"] style A fill:#E8F6FC,stroke:#29ABE2 style B fill:#FEF3C7,stroke:#F59E0B style C fill:#FEF3C7,stroke:#F59E0B style D fill:#FEF3C7,stroke:#F59E0B style E fill:#FEF3C7,stroke:#F59E0B

2. Dört Event Kategorisinin Detaylı İncelemesi

Önceki GTM dersinde bu kategorilere genel olarak değinmiştik. Şimdi her birini GA4 perspektifinden detaylı inceleyelim.

a) Automatically Collected Events

Hiçbir ayar gerektirmez. GA4 property'ye data stream bağlandığı anda otomatik toplanır:

Event	Açıklama	Otomatik Parametreler
`first_visit`	Kullanıcı siteyi ilk kez ziyaret ediyor	—
`session_start`	Yeni bir oturum başlıyor	—
`page_view`	Sayfa görüntüleniyor	page_location, page_title, page_referrer
`user_engagement`	Kullanıcı aktif olarak etkileşimde	engagement_time_msec

b) Enhanced Measurement Events

GA4 arayüzünden açılıp kapatılan olaylardır. Kod yazmaya gerek yoktur:

flowchart TD A["Enhanced Measurement\nAyarları"] --> B["📜 Scrolls\nSayfanın %90'ına scroll"] A --> C["🔗 Outbound clicks\nDış bağlantılara tıklama"] A --> D["🔍 Site search\nSite içi arama"] A --> E["🎬 Video engagement\nYouTube video etkileşimi"] A --> F["📥 File downloads\nDosya indirme"] A --> G["📋 Form interactions\nForm başlatma ve gönderimi"] B --> B1["Event: scroll"] C --> C1["Event: click"] D --> D1["Event: view_search_results"] E --> E1["Events: video_start,\nvideo_progress, video_complete"] F --> F1["Event: file_download"] G --> G1["Events: form_start,\nform_submit"] style A fill:#E8F6FC,stroke:#29ABE2

💡 İpucu: Enhanced Measurement'ın scroll takibi yalnızca %90 eşiğini ölçer. Daha detaylı analiz istiyorsanız (her %25'te bir), GTM ile özel scroll takibi kurmanız gerekir. Aynı şekilde, form interactions bazı AJAX formlarında çalışmayabilir.

c) Recommended Events — Sektöre Göre Öneriler

Google, farklı sektörler için standart event isimleri ve parametreleri önerir. Bu isimleri kullanmak, GA4'ün hazır raporlarından ve makine öğrenme özelliklerinden tam yararlanmanızı sağlar.

E-ticaret siteleri için:

view_item — Ürün detay sayfası görüntüleme
add_to_cart — Sepete ekleme
begin_checkout — Ödeme sürecini başlatma
purchase — Satın alma tamamlama
view_item_list — Ürün listesi görüntüleme

Lead generation siteleri için:

generate_lead — Potansiyel müşteri formu gönderimi
sign_up — Kayıt olma
login — Giriş yapma

İçerik siteleri için:

share — İçerik paylaşma
search — Arama yapma
select_content — İçerik seçme

⚠️ Dikkat: Recommended event isimlerini olduğu gibi kullanın! Örneğin "add_to_cart" yerine "sepete_ekle" yazmak, GA4'ün bu event'i tanımasını engeller ve hazır raporlarda görünmez. İngilizce event isimleri, uluslararası bir standarttır.

🚫 Yaygın Yanılgı

❌ Yanlış: "Tüm eventleri custom event olarak oluşturmalıyım"

✅ Doğru: GA4 zaten birçok event'i otomatik toplar (page_view, session_start) ve Enhanced Measurement ile scroll, file_download, outbound click gibi event'leri kod yazmadan yakalar. Bunların üzerine Google'ın recommended event isimleri (purchase, add_to_cart, generate_lead) kullanılmalıdır. Custom event yalnızca bu kategorilerin hiçbirine uymayan, işe özel aksiyonlar için oluşturulmalıdır. Gereksiz custom event'ler 500 event limiti kotanızı tüketir.

d) Custom Events

Yukarıdaki kategorilerin hiçbirine uymayan, tamamen sizin iş gereksinimlerinize özel olaylardır. İsimlendirmede dikkat edilmesi gerekenler:

Küçük harf ve alt çizgi kullanın (ör. price_calculator_used)
Boşluk ve özel karakter kullanmayın
Google'ın kullandığı firebase_, google_, ga_ ön eklerini kullanmayın
En fazla 40 karakter uzunluğunda olmalıdır
Property başına en fazla 500 benzersiz event adı oluşturulabilir

💡 Basit Anlatım — Event + Parametre Yapısı

GA4 verisini bir bavul gibi düşün. Bavulun dışında etiket var (event adı, ör. "purchase"). İçinde cepler var (parametreler, ör. "item_name", "price", "currency"). Her cepte farklı bilgi (değerler, ör. "Koşu Ayakkabısı", "599", "TRY"). Raporlarda bu bavulları açıp ceplerin içine bakarsın. BigQuery'de UNNEST = bavulu açıp tüm cepleri masaya sermek demektir.

3. Event Parameter Limitleri

GA4'ün event ve parametre konusunda katı limitleri vardır. Bunları bilmek, planlı ve stratejik çalışmanız için kritiktir.

flowchart TD A["GA4 Limitler"] --> B["Event Limitleri"] A --> C["Parametre Limitleri"] B --> B1["500 benzersiz event adı\n(property başına)"] B --> B2["Event adı max\n40 karakter"] C --> C1["25 parametre\n(event başına)"] C --> C2["50 custom text parameter\n(property başına)"] C --> C3["50 custom numeric parameter\n(property başına)"] C --> C4["Parametre adı max\n40 karakter"] C --> C5["Parametre değeri max\n100 karakter"] style A fill:#E8F6FC,stroke:#29ABE2 style B fill:#FEF3C7,stroke:#F59E0B style C fill:#FEE2E2,stroke:#EF4444

a) Neden Bu Limitler Önemli?

Limitleri aşmak doğrudan veri kaybına yol açar. Örneğin:

Bir event'e 26. parametreyi eklerseniz, fazla parametre sessizce atılır — hata mesajı bile almayabilirsiniz.
50 custom dimension kotasını doldurduktan sonra yeni parametre kaydederseniz, kayıt başarısız olur.
Arşivlenen (silinen) parametreler kotadan düşmez — bu yüzden plansız parametre oluşturmak uzun vadede sorun yaratır.

🎯 Benzetme: GA4 parametre limitlerini bir dolap alanı gibi düşünün. Dolabınızda (property'nizde) 50 adet askı (custom dimension) yeri var. Her yeni parametre bir askı kullanır. Eski bir kıyafeti (parametreyi) çıkarsanız bile askı sayısı artmaz — dolap alanınız sınırlı kalır. Bu yüzden her askıya gerçekten ihtiyaç duyduğunuz bir kıyafet asın.

💡 İpucu: Parametre planlaması için bir spreadsheet (tablo) oluşturun. Tüm event'lerinizi, parametrelerini ve hangi custom dimension/metric olarak kaydedildiğini bu tabloda takip edin. Böylece kotanızı verimli kullanır ve ekip genelinde tutarlılık sağlarsınız.

4. GA4 Event Yapısı — Detaylı Anlama

a) Bir Kişi Sayfaya Girdiğinde Otomatik Tetiklenen Event'ler

Kullanıcı siteye geldiği AN şu event'ler otomatik tetiklenir (kod yazmana gerek yok):

Event	Ne Zaman Tetiklenir	Açıklama
`session_start`	Yeni oturum başladığında	Her yeni ziyarette 1 kez
`first_visit`	Kullanıcı siteye ilk kez geldiğinde	Sadece 1 kez (çerez bazlı)
`page_view`	Her sayfa yüklendiğinde	En temel event — her sayfa geçişinde tetiklenir
`user_engagement`	Kullanıcı sayfayla etkileşime geçtiğinde	Sayfa odakta ve aktifse

b) Enhanced Measurement ile Otomatik Tetiklenen Event'ler

GA4 ayarlarından açılır — kod yazmaya gerek yoktur:

Event	Ne Zaman Tetiklenir	Parametre Örnekleri
`scroll`	Sayfanın %90'ı scroll edildiğinde	percent_scrolled: 90
`click` (outbound)	Harici bir linke tıklandığında	link_url, link_domain, outbound: true
`view_search_results`	Site içi arama yapıldığında	search_term: "diş implant"
`video_start`	YouTube embed video oynatıldığında	video_title, video_provider, video_percent
`video_progress`	Videonun %10, %25, %50, %75'i izlendiğinde	video_percent: 25
`video_complete`	Video tamamlandığında	video_title, video_duration
`file_download`	PDF, DOC vb. dosya indirildiğinde	file_name, file_extension, link_url
`form_start`	Form alanına ilk tıklandığında	form_id, form_name
`form_submit`	Form gönderildiğinde	form_id, form_name, form_destination

c) Her Event İçindeki Parametreler

Her event otomatik olarak şu DEFAULT parametreleri içerir:

Parametre	Açıklama	Örnek Değer
`event_name`	Event'in adı	"page_view"
`event_timestamp`	Tetiklenme zamanı	1712345678000
`page_location`	Sayfanın URL'si	"https://site.com/hizmetler"
`page_title`	Sayfanın başlığı	"Hizmetlerimiz"
`page_referrer`	Önceki sayfa	"https://google.com"
`language`	Tarayıcı dili	"tr"
`screen_resolution`	Ekran çözünürlüğü	"1920x1080"
`user_agent`	Tarayıcı bilgisi	"Chrome/120..."

Bunlara ek olarak HER EVENT kendi özel parametrelerini de taşır (yukarıdaki tablolarda gösterildi).

d) GTM ile Özel Event Gönderme

GTM üzerinden GA4'e istediğin özel event'i gönderebilirsin. Örnek: telefon_tiklama event'i.

GTM'de telefon_tiklama event'i nasıl kurulur:

1) Trigger oluştur:

Trigger type: "Click - Just Links"
Koşul: Click URL contains "tel:" (telefon linkleri tel: ile başlar)

2) Tag oluştur:

Tag type: "GA4 Event"
Configuration tag: GA4 config tag'ını seç
Event name: "telefon_tiklama"
Event parameters (opsiyonel):
- telefon_numarasi: {{Click URL}} (tıklanan numara)
- sayfa: {{Page Path}} (hangi sayfadan tıklandı)

3) GA4'te bu event geldiğinde default olarak şu parametreler bulunur:

event_name: "telefon_tiklama"
page_location: tıklamanın yapıldığı URL
page_title: sayfanın başlığı
page_referrer: önceki sayfa
+ senin eklediğin özel parametreler (telefon_numarasi, sayfa)

4) GA4'te event'i Key Event olarak işaretle → dönüşüm takibine dahil et.

5) GA4 → Yapılandır → Özel Tanımlar'dan parametreleri boyut olarak kaydet (yoksa raporlarda göremezsin).

flowchart LR A["Kullanıcı siteye gelir"] --> B["Otomatik:\nsession_start +\nfirst_visit +\npage_view"] B --> C["Scroll:\nscroll event"] C --> D["Tıklama:\nclick event"] D --> E["Telefon tıklama:\nGTM tetikler"] E --> F["GA4'e telefon_tiklama\nevent'i gönderilir\n(default params +\növel params)"] style A fill:#E8F6FC,stroke:#29ABE2 style B fill:#DCFCE7,stroke:#22C55E style C fill:#FEF3C7,stroke:#F59E0B style D fill:#FEF3C7,stroke:#F59E0B style E fill:#FEE2E2,stroke:#EF4444 style F fill:#E8F6FC,stroke:#29ABE2

🎯 Bu Dersten Öğrenmen Gerekenler

GA4'ün event tabanlı veri modelini ve her etkileşimin bir event olduğunu kavramış olursun.
Dört event kategorisini ayırt eder, recommended event isimlerini İngilizce kullanırsın.
Event parametre limitlerini (25/event, 50 custom) bilir, planlı çalışırsın.
GTM üzerinden özel event (ör. telefon_tiklama) gönderip GA4'te Key Event olarak işaretlersin.

📝 Quiz — Bilgini Test Et

← Önceki Ders Sonraki Ders →